HomeActueelIconische waterlelies ontdekt onder 'Blauweregen' van Monet
Terug naar het actueel overzicht

Iconische waterlelies ontdekt onder 'Blauweregen' van Monet

3 juni 2019

Onder het schilderij 'Blauweregen' van Claude Monet, één van de topstukken van het Haagse Gemeentemuseum, is een schilderij van zijn iconische waterlelies ontdekt. Dat blijkt uit een röntgenfoto die is gemaakt voor de restauratie van het kunstwerk.

De schilder gebruikte voor zijn werken altijd meerdere verflagen, maar uniek aan deze ontdekking is dat hij over een eerdere voorstelling heen schilderde.

"We waren helemaal niet op zoek naar een achterliggende voorstelling", vertelt conservator Frouke van Dijke van het Gemeentemuseum. "De röntgenfoto moest worden gemaakt om te zien of achter het doek nog een ander doek was geplaatst, ter versteviging. Als die tegen elkaar aangeplakt zijn, heeft dat consequenties voor de middelen die je kan gebruiken voor de restauratie, dus daar was onze restaurator, Ruth Hoppe, naar op zoek. Haar stagiair zag toen dat er op de röntgenfoto witte vlekken oplichten, en dat zijn de waterlelies. Je ziet op de plekken waar de lelies zitten met het blote oog ook een dikteverschil in de verf, maar je moet wel weten waar je naar kijkt."

Giverny

Monet schilderde sinds ca. 1890 alleen nog maar zijn tuinen in Giverny: bekend van de vijvers met waterlelies en Japanse bruggetjes. Hij schilderde in die periode honderden doeken met waterlelies, maar slechts zeven met blauwe regen. "Iedereen hier was heel erg opgewonden na de vondst: 'we hebben echte waterlelies'. Maar we hebben een blauwe regen, dat is veel zeldzamer", nuanceert Van Dijke.

De serie blauwe regens was bedoeld als onderdeel van Monet's Grande Decorations: zijn cadeau aan het Franse volk. Hiervoor schilderde hij meterslange doeken van zijn eigen tuinen met waterlelies, bedoeld voor een grote ovale ruimte. Boven de waterlelieschilderijen had hij een fries van blauweregenschilderijen in gedachte. Een jaar na zijn dood in 1926 werden de werken geïnstalleerd in Musée d'Orangerie in Parijs, maar de blauweregendoeken pasten er niet boven en bleven in vergetelheid achter in zijn atelier.

Weinig aandacht

Tijdens de restauratie is er veel aan het licht gekomen over het verleden van het doek, dat jarenlang in het atelier van Monet stond te verstoffen. Want na zijn dood had niemand interesse in het late werk van Monet. En dat terwijl Monet al tijdens zijn leven heel populair was.

Van Dijke: "Dit is geen clichéverhaal van de kunstenaar die overlijdt en nooit de vruchten van zijn werk heeft geplukt. Monet stierf als één van de grootste kunstenaars van Frankrijk en hij heeft geprofiteerd van de professionele kunstmarkt."

Toch kreeg zijn late werk maar weinig aandacht. Zelfs toen het Gemeentemuseum in 1952 een reizend retrospectief organiseerde, waarin voor het eerst serieus aandacht werd besteed aan zijn late werk vonden geen van de grote kunstjournalisten van die tijd het interessant.

Verstoffen

Zo heeft het dus kunnen gebeuren dat de late werken jarenlang stonden te verstoffen in het atelier, en ook veel schade opliepen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd in de omgeving van zijn atelier in Giverny gevochten, waarbij er een dakraam van zijn atelier instortte. Aan de voorkant en aan de achterkant van het doek is de schade van die inslag goed te zien.

"Aan de achterzijde van het spieraam zie je kleine putjes in het hout, hoekige putjes die door glassplinters zijn veroorzaakt. Je ziet stukjes metaal en glassplinters. Dat is allemaal veroorzaakt door dat ingestorte dakraam", vertelt restaurator Ruth Hoppe.

Toen eind jaren '50 Monets latere werk in noodtempo enorm populair werd, moest de schade die het doek had opgelopen snel worden hersteld. Kunstenaars als Pollock en Rothko raakten erdoor geïnspireerd en iedereen ging op jacht naar een late Monet.

"De aanleiding voor de restauratie was nogal banaal" vertelt conservator van Dijke. "Er is bij ons in oktober een tentoonstelling te zien over de late carrière van Monet. En we hebben als topstuk de 'Blauweregen' die in 1961 is aangekocht. Ik wilde weten: kan het schilderij reizen of niet, want het is kwetsbaar. Als je bruiklenen uit andere musea wil verwerven is het handig om te weten of je zelf ook werken uit kan lenen."

Wat begon als een praktische restauratie is nu in een notendop het verhaal van dat late oeuvre van Monet. "Hij zag Blauweregen als een experiment. Dat is wat je ziet: hij pakte een al beschilderd doek waar hij misschien niet zo tevreden over was en schilderde het over. Wij denken dat het betekent dat ons doek misschien wel de eerste is in de serie blauweregens. De schade aan het werk personifieert het gebrek aan waardering."

"Soms weet je het minst van de beroemdste schilderijen uit je collectie, omdat er geen aanleiding is om ze van de muur te halen. Inmiddels weten we na deze restauratie zoveel meer over een van de belangrijkste schilderijen in ons museum", aldus Van Dijke.

Bron: NOS Buitenland
Terug naar het actueel overzicht

Gerelateerde artikelen

Artikel
Wat er in Chernobyl gebeurt, is niet wat er in Tsjernobyl gebeurde
Dé serie van dit moment is Chernobyl, een miniserie over de kernramp in Tsjernobyl in 1986. Met een waarderingscijfer van 9,7 is het zelfs “de best gewaardeerde serie ooit”. Glamour noemt de productie met Emily Watson en Jared Harris (yep, van Mad Men) al een waardige opvolger voor de fans die Game
Bron: The Post Online | 2 juni 2019
Artikel
Second Chinese EPR achieves criticality
Unit 2 of the Taishan nuclear power plant in China's Guangdong province has attained a sustained chain reaction for the first time, becoming the second EPR reactor to reach the commissioning milestone after Taishan 1.
Bron: World Nuclear News | 29 mei 2019
Artikel
Repackaging nuclear science for policy makers: scientists and communicators team up
Policymakers may not have the time to sift through scientific papers or 30 000 data samples on the ocean’s health. That’s why marine scientists using nuclear-derived techniques and communication experts from Latin America and the Caribbean teamed up earlier this month to repackage scientific finding
Bron: IAEA | 29 mei 2019
Artikel
IAEA develops new method to track sources of water pollution
The IAEA, in collaboration with the University of Massachusetts, has developed an innovative method for tracing the origin of nitrogen pollution in lakes, seas and rivers. The nuclear-derived analytical tool provides a cheaper, safer and faster way to determine if excessive nitrogen compounds in wat
Bron: IAEA | 28 mei 2019
Artikel
Ocean studies test waste management materials
A partnership between Canada's Nuclear Waste Management Organisation and Ocean Networks Canada has carried out its first six-month underwater experiment to better understand the behaviour of elements of the engineered-barrier system it plans to use in a deep geological repository. Ocean Networks Can
Bron: World Nuclear News | 28 mei 2019
Artikel
IAEA wraps up international symposium on isotope hydrology
Lasers, atom traps, krypton. These exciting, isotope hydrology techniques were discussed, together with the importance of big data, during the IAEA’s International Symposium on Isotope Hydrology that took place in Vienna this week.
Bron: IAEA | 24 mei 2019
Artikel
Tiris project produces first yellowcake
The first samples of uranium oxide product have been produced from ore from Aura Energy's Tiris mine in Mauritania, West Africa. The yellowcake samples were produced during test work at the Australian Nuclear Science and Technology Organisation's laboratories.
Bron: World Nuclear News | 24 mei 2019
Artikel
IAEA Launches Project to Help Countries Fight Food Fraud
(foto: A. Cannavan/IAEA)
Bron: IAEA | 22 mei 2019
Artikel
Used fuel transfers to resume at San Onofre
Fuel transfer operations at the shut down San Onofre nuclear power plant in California can resume following approval by the US Nuclear Regulatory Commission. Such operations were suspended following an incident last August during the lowering of a used fuel canister into a storage vault.
Bron: World Nuclear News | 22 mei 2019
Artikel
Kakrapar unit restarts after modernisation
Unit 1 at Nuclear Power Corporation of India Ltd's Kakrapar plant has restarted after the completion of work to replace all of the pressurised heavy water reactor's coolant channel and feeder tubes.
Bron: World Nuclear News | 21 mei 2019
Artikel
US needs new approach to advanced reactor demonstration, report says
The US Department of Energy should learn from the legacy of the NASA commercial orbital transportation services programme to return the USA to a leadership role in nuclear energy, the Nuclear Innovation Alliance says in a report issued today.
Bron: World Nuclear News | 21 mei 2019
Artikel
Using Nuclear Science to Better Understand Drought
In 2018, Cape Town was close to becoming the first major city in the world to run out of water. South African experts are using isotopic techniques to understand water resources and try to avoid another drought.
Bron: IAEA | 21 mei 2019
Artikel
Fuel for unit 2 of Belarus plant clears inspection
The batch of fuel assemblies made by Novosibirsk Chemical Concentrates Plant for the initial fuel loading of unit 2 of the nuclear power plant under construction in Belarus has passed its final inspection. NCCP is a subsidiary of Russian fuel manufacturer TVEL.
Bron: World Nuclear News | 21 mei 2019
Artikel
Russia and Uzbekistan agree to start survey of new plant site
Rosatom, the Russian state nuclear corporation, and UzAtom, Uzbekistan's nuclear development agency, have signed a contract to perform engineering surveys for the Central Asian country's first nuclear power plant.
Bron: World Nuclear News | 17 mei 2019
Artikel
Jaarverslag ANVS 2018: Nederland voldoet aan internationale eisen
De belangrijkste mijlpaal voor de ANVS in 2018 was het vervolgonderzoek van de ‘Integrated Regulatory Review Service’ van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA). Tijdens deze missie werden beleid, organisatie en aanpak in Nederland op het gebied van nucleaire veiligheid en stralingsbescher
Bron: ANVS | 17 mei 2019
Artikel
Beperkte uitstoot van Selenium bij SCK
-
Bron: FANC | 16 mei 2019
Artikel
NuScale inks MOU with Enfission
NuScale's small-scale nuclear reactor design. Credit: NuScale
Bron: https://www.neimagazine.com/news/newsnuscale-inks-mou-with-enfission-7209230 | 16 mei 2019
Artikel
Steam generators in place at Tianwan unit 6
The third and final steam generator has been installed at unit 6 of the Tianwan nuclear power plant in China's Jiangsu province. The ACPR1000 reactor is scheduled to enter commercial operation by the end of 2021.
Bron: World Nuclear News | 15 mei 2019
Artikel
New IAEA publication - use of laser carbon dioxide carbon isotope analysers in agriculture
The IAEA publication Use of Laser Carbon Dioxide Carbon Isotope Analysers in Agriculture focuses on an isotopic technique that scientists are using to assess the presence of carbon dioxide (CO2) in the environment and which can also help to enhance land management practices to make agriculture clima
Bron: IAEA | 15 mei 2019
Artikel
Isotopes help trace the origin of urban water pollution in Mauritius
Agricultural activities, illegal sewage disposal and animal breeding could be among the sources of nitrogen pollution in urban waterways around Port Louis, the capital of Mauritius, according to preliminary findings of an IAEA-supported study using isotopic techniques.
Bron: IAEA | 14 mei 2019
Artikel
IAEA highlights benefits of isotope-enabled water balance model
The International Atomic Energy Agency plans to discuss its isotope-enabled water balance model during its International Symposium on Isotope Hydrology that is taking place between 20 and 24 May in Vienna, Austria.
Bron: World Nuclear News | 13 mei 2019
Artikel
Shine breaks ground for US medical isotope facility
Shine Medical Isotopes yesterday broke ground on its first medical isotope production facility in Janesville, Wisconsin. Commercial production of isotopes, including molybdenum-99 (Mo-99), is scheduled to begin in 2021.
Bron: World Nuclear News | 10 mei 2019
Artikel
Posiva plugs repository demonstration tunnel
The full-scale in situ system test at the Onkalo underground characterisation facility near Olkiluoto has proceeded to the concreting phase in the construction of the end plug for the deposition tunnel, Finnish waste management company Posiva has announced.
Bron: World Nuclear News | 9 mei 2019
Artikel
Final trials begin at Chernobyl spent fuel facility
8 May (NucNet): Final system-wide trials have begun at an interim spent nuclear fuel processing and storage facility at the Chernobyl nuclear power station in Ukraine, project developer Holtec International said.
Bron: NucNet | 8 mei 2019
Artikel
New Frontier for computing at Oak Ridge
The US Department of Energy has announced a USD600 million investment in a new supercomputer, to be named Frontier. It said the machine would enable "extreme scale scientific endeavours" to lead to "breakthroughs in scientific discovery, energy assurance, economic competitiveness and national securi
Bron: World Nuclear News | 8 mei 2019

Gerelateerde artikelen

Dé serie van dit moment is Chernobyl, een miniserie over de kernramp in Tsjernobyl in 1986. Met een waarderingscijfer van 9,7 is het zelfs “de best gewaardeerde serie ooit”. Glamour noemt de productie met Emily Watson en Jared Harris (yep, van Mad Men) al een waardige opvolger voor de fans die Game
Unit 2 of the Taishan nuclear power plant in China's Guangdong province has attained a sustained chain reaction for the first time, becoming the second EPR reactor to reach the commissioning milestone after Taishan 1.
Policymakers may not have the time to sift through scientific papers or 30 000 data samples on the ocean’s health. That’s why marine scientists using nuclear-derived techniques and communication experts from Latin America and the Caribbean teamed up earlier this month to repackage scientific finding